MÜZİKLİ OYUN GRUBU
(ORFF-SCHULWERK YAKLAŞIMI)





ORFF YAKLAŞIMI - ORFF-SCHULWERK

Erken yaşta müzik öğretimi, çocuğu mutlu kılmada, ona birlikte mutlu olma duygusunu kazandırmada, doğaya, yaratıcılığa ve insanlara saygı besleyerek güzele, iyiye ve gerçeğe yönelmesinde, yaşadığı toplum içinde kendini gerçekleştirmesinde büyük rol oynar. Ancak, kuşkusuz ki bu, etkili bir öğretimle sağlanabilir (Süer ve diğerleri, 1987: 31). 

“Orff Yaklaşımı”, “Orff Öğretisi”, “Orff Eğitimi”, “Orff Anlayışı”, “Orff-Schulwerk” gibi farklı isimlerle anılan Orff Yaklaşımı; çocuğa yakın olan, çocuğa özgür olduğunu hissettiren, aynı zamanda müziksel anlatımın bütün yönlerini içeren etkili bir müzik eğitimi-öğretimi yaklaşımıdır.

Bilen ve diğerlerine (2003: 111) göre Orff Yaklaşımı: Tek düze bilgilerin aktarıldığı, notalı kulaktan şarkı öğretildiği müzik derslerinden daha farklı olup, bireysel ve grup çalışmaları üzerinde yoğunlaşan, çocukları aktif olarak derse katan, onları yaratıcılığa yönlendiren bir öğretidir.

Orff-Schulwerk

Müzik eğitiminde yeni yollar arayan Orff, çocukların hemen kavrayabileceği en basit çalgılama biçiminin vurmalı çalgılar olduğunu, ilk çağlardan bu yana kullanılan vurmalı çalgıların müzik eğitiminde başlangıç olabileceğini, konuşma, hareket ve danstan kaynaklanan ilkel müziğin çocuk eğitiminin temelini oluşturabileceğini düşünmüştür. Buradan yola çıkarak “Schulwerk” = “School Work” adlı projesini hazırlamıştır (Altın Klasikler Koleksiyonu, 2000: 263).

Bu projede Orff, ritim, hareket ve emprovizasyonlarla, serbest hareket ve içgüdüsel yaklaşım ilkelerini benimsemiştir. Burada ön planda olan teknik beceri veya müziksel yetenek değil, tersine aktif katılım, müzik topluluğuna uyma ve şekil vermedir.

Carl Orff, Schulwerk’i, fazla müdahale olmadan doğal ortamında yetişen yabani bir bitkiye benzetmiştir. Planlı bir şekilde ekerek yetiştirilmeye çalışılan bitkilerin, insanı çoğu zaman hayal kırıklığına uğrattığını, kendi biten yabani otların çok daha güçlü ve sağlam olarak yetiştiğini söylemektedir (Orff, 1963, Jungmair, 2003: 18; Akt: Gürgen, 2007: 26).

Orff-Schulwerk terimi Türkçe’ye ilk kez Zuckmayer tarafından, “Öğretici Eser” (Uçan, 2003; Akt: Toksoy ve Beşiroğlu, 2006: 26) olarak çevrilmiştir. Daha sonraları, “Okul Çalışmaları”, “Okul Çalışmalığı”, “Orff Okul Öğretisi”, “Orff Öğretisi”, “Orff Metodu”, “Orff Yaklaşımı” gibi isimlerle de anılmıştır. Kullanılan bütün bu adlandırmalar, taşıdıkları bakış açısı, içerik ve açıklamaları ile Orff-Schulwerk kavramını değişik yönleri ile tarif edebilmektedir (Toksoy ve Beşiroğlu, 2006: 26-27).

Koçak, uzmanlık dilinde ve literatürde “Schulwerk” sözcüğünün yalnızca Türkiye’de değil, birçok başka dilde de karşılığı olmadığı ve çevrilemediğini, bu nedenle terimin orijinalinin kullanılması gerektiğini öne sürmektedir. Almanca bir sözcük olan “Schulwerk” sözcüğü; “Schule” sözcüğünün karşılığı “okul”, “werk” sözcüğünün karşılığı “yapıt, eser, iş, uğraş” anlamına gelmektedir. Carl Orff, Shulwerk’in en iyi biçimde uygulanacağı yerin okul olduğunu, müzik ve hareket eğitiminde söz konusu olan yalnızca müzik eğitimi değil, insanın yetiştirilmesi olduğunu sürekli vurgulamıştır. Orff-Schulwerk’teki pedagojik çalışmada çocuklar etkindir, çalışırlar ve materyalle ilgilenirler. Bunun sonucunda, çocuğun kendisine ait, çocukça bir sanat eseri ortaya çıkar (Gürgen, 2007: 22-23; Koçak, 2005: 33). Schulwerk başlığı, bir eğitim sürecini anlatır. Bu süreç içerisinde anlatılmak istenenler, yaparak ve çalışarak öğrenilir. Bu da aktif ve yaratıcı olma yoludur (www.aosa.org, 2007: 6). 

Orff-Schulwerk: Çocuğun doğasında olan, yapmaktan keyif aldığı birçok oyun ve etkinliği bir arada içeren ve bu etkinlikler yolu ile müziğin elemanlarını çocuğa keşfederek öğreten bir müzik öğretim yaklaşımıdır.

Saliba (1991) Orff-Schulwerk’i: “Konuşma, şarkı söyleme, çalma ve dans etme yolu ile müziğin elemanlarını çocuklar için organize eden bir pedagoji” olarak (Taylor, 2004: 10; Akt: Gürgen, 2009: 353),

Shamrock (1997: 41): “Öğrenme deneyiminin tasarımı için bir model” olarak tanımlar.

Orff-Schulwerk’in gücü, onun çocuklara yönelik olmasıdır. Müziğin, yetişkinlere yönelik kavramları, çocuklar üzerine yüklenmez. Orff-Schulwerk, insanın içinde zaten var olan yaratıcı güçlerin açığa çıkmasına ortam hazırlayan, temelinde ritim, hareket ve konuşma olan, çocuklara keşfetme, deneme ve yaratma ortamı sunan, çocukların içlerinden geldiği gibi müzik yapıp, dans etmesine, doğaçlama yapmasına olanak tanıyan bir eğitim anlayışıdır.

Orff-Schulwerk’in temel amacı, müzik öğrenimidir. Öğretmen, derslerde çocukların anlama ve müzik becerilerinin gelişimini güçlendirmeye yardımcı aktiviteler uygular. Amaç, aktif müzik yapmaya elverişli kişilerin gelişimidir. Bu kişiler; şarkı söyleyebilir, hareket edebilir, çalgı çalabilir, doğaçlama yapabilir ve materyalleri orijinal formlarla birleştirebilirler. Öğretme aktiviteleri, bir grup oluşturularak yapılır. Her birey, başkalarının yeteneklerini takdir etmenin yanında, kendi yeteneklerine olan güvenleriyle birlikte, toplu hareket etmeyi ve de gruba katkıda bulunmayı öğrenir (Shamrock, 1997: 41).

Müziği öğrenmenin ve öğretmenin bir yolu olan Schulwerk, hem öğreten hem de öğrenen için çok çeşitlemeli bir temadır.

Carder (1990: 111) Orff-Schulwerk’de kullanılan müzikal ögeleri şöyle sıralamıştır:

1. Pentatonik dizi,
2. Ostinato ritim ile eşlik,
3. Çocuklar için uygun müzik materyalleri,
4. fiarkılardan alınmış motişer,
5. Orff çalgıları,
6. Çocuk tekerlemeleri,
7. Ölçünün anlaşılmasını kolaylaştıran konuşma kanonları (Medford, 2003: 18; Akt: Gürgen, 2007: 23). 

Birçok dile çevrilen Orff-Schulwerk, her ülkenin geleneksel müziğine ve folkloruna bağlıdır. Bu yönüyle de ulusların kendi kültürlerini kazanmalarına katkıda bulunmaktadır (Ekici, 1998: 15).



Yazı derlemedir.